Alfabemizdeki Harflerin Sırası

Alfabemizdeki harflerin sırası hepimize yukarıdaki gibi öğretilmiştir. Baktığımızda herhangi bir yanlışlık görünmüyor. Ancak TDK’nin sitesinde paylaşılan alfabemizi incelediğimizde durum hiç de öyle görünmüyor.

KAYNAK: TDK

İkinci görseli dikkatli bir şekilde incelediğimizde “ı” ve “i” harflerinin yerlerinin değişik olduğunu görürüz. Bize öğretildiği gibi “ı-i” sırasıyla değil de “i-ı” sırasıyla yer aldığını görmekteyiz. Bize yıllardır önce noktasızların sonra da noktalıların geleceği öğretilmişti: “c-ç, g-ğ, ı-i, o-ö, s-ş, u-ü” şeklinde.
Gelelim TDK’nin niye böyle bir sıralama yaptığına. Kanunda bu şekilde sıralandığı için TDK da sıralamayı o şekilde kabul etmekteymiş. İlgili kanuna şuradan ulaşabilirsiniz. KANUN
TDK’nin iki sıralamayı da doğru kabul ettiğini belirtelim. Ancak Türk Dil Kurumu’nun resmi sitesinden yayınlanan sıralamanın devlet kurumları tarafından bile bilinmediğini ya da dikkate alınmadığını belirtmemiz gerekir. Basit bir örnekle “i-ı” sıralaması dikkate alınmış olsaydı illerin plaka numaraları belirlenirken Isparta ile İstanbul’un sırası diğer türlü olurdu.
Alfabe kabul edildiğinde neden önce “i” harfinin sonra “ı” harfinin kabul edildiğine gelecek olursak Latin alfabesindeki sıralamanın dikkate alındığı daha sonra da Türkçeye uygun harflerin eklendiğini söyleyebiliriz. Tabi ki bu bizim tahminimiz.
Aşağıdaki görselde de TBMM’nin 65. kuruluşu anısına yayınlanan TBMM dergisi özel sayısındaki 1928 Harf İnkılabı’na müteakip orijinal Türk alfabesi levhası:

Sonuç olarak kanunda önce “i” sonra “ı” kabul edilmişse de yaygın ve yerleşmiş sıralamaya göre önce “ı” sonra “i” sıralamasını kabul etmemizde bir sakınca yoktur.
Yaşar ULUKANOĞLU
TAGS

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir